عز الدين حسينى زنجانى
111
معيار شرك در قرآن (فارسى)
آيهء شريفه ، نزد طايفهء اماميه كه از كتابهاى علماى شيعه استفاده كردهاند ، مردود مىباشد . امّا آيهء ديگرى كه ما در نامهء مختصرِ خود آورديم حاوى نكاتى است كه شيخ طبرسى - رضوان اللَّه عليه - نيز در تأليفات و تفسير خود به آن اشاره ننموده است ، گرچه اين مسئله شايد به نظر استاد تعجبآور باشد ، ولى ما به آنها اشاره مىكنيم . بىشك آن جا كه خداوند - تبارك و تعالى - نصرت و يارى فرشتگان و همراهى آنان را به مؤمنان يادآور مىشود و مىفرمايد : « انّى مَعَكُمْ » مؤمنان را دستور مىدهد كه گردنها بزنيد و انگشتان ببريد ، چنين تصوّر كردهاند كه مؤمنان در قتل هيچ گونه نقشى ندارند . مقاومت كردن و جنگيدن ، يا پشت به دشمن كردن و فرار نمودن ، جهاد يا نشستن آنها در خانه ، فرقى با هم ندارند و يكسانند . خداوند مىخواهد بفهماند كه كار فرشتگان جز اين كه در صورت بشرى اتفّاق افتد ، صورت نمىپذيرد . به عبارت ديگر ، فعل جهادگران مظاهر تثبيت فرشتگان است : « إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الأَدْبارَ » « 1 » ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد هنگامى كه با انبوه كافران در ميدان نبرد رو به رو شويد به آنها پشت نكنيد تا اين كه ارادهء خداوند جارى شود و ( نيز فعل فرشتگان در اشخاص و افراد و به وسيلهء آنها جلوهگر گردد ) . سپس در مقام اثبات نصرت خود به وسيلهء فرشتگان و پيروزى آنان مىفرمايد :
--> ( 1 ) . انفال ( 8 ) آيهء 15 .